Kom.
Het kan zowel om een deeltje gaan...
als om een golf.
Afhankelijk van het meetinstrument dat gebruikt wordt.
Hoi, mam.
Is er iets?
Nee, ik zit thuis te leren. Hoezo?
O ja? Ik probeerde je te bereiken.
Dat zag ik. Maar ik had college.
Welk college?
Biologie. Ik wilde terugbellen, maar had geen tijd.
Is dat niet 's ochtends?
Wat? - Biologie is toch acht uur dinsdagochtend?
Dat liet papa op internet zien. Handig, we kunnen alles volgen.
Deze week is het verschoven naar zes uur 's avonds.
Ik ben aan het koken. Het is bijna klaar.
Wat maak je?
Pasta en nog wat dingetjes.
Ander keertje bellen? - Morgenochtend.
Heel veel liefs. - Van mij ook.
Tot gauw. - Dag.
Kus.
Had je een lege maag?
Nee, niet echt.
Had je gedronken?
Alcohol?
Nee, ik drink niet echt. - Niet echt?
Helemaal niet.
Heb je nooit eerder zo'n aanval gehad? - Nee.
Is het epilepsie?
Dat is te voorbarig.
Zit er epilepsie in de familie?
Niet dat ik weet.
Ik wil je medische dossier inzien. Mag ik je huisarts bellen?
Liever niet.
Ik wil niet dat mijn ouders het weten.
Die horen het niet. Ik bel alleen je arts.
Jij bepaalt of je het ze vertelt of niet.
Oké.
Kan het iets ernstigs zijn? - Op het eerste oog niet.
Je krijgt een oproep voor verder onderzoek.
Maak je tot die tijd niet te veel zorgen.
Hoi.
Ik ben benieuwd hoe het met je is. Ik was in de bibliotheek...
toen je die aanval kreeg.
Ik ben Anja. - Thelma.
Gaat het beter met je? - Veel beter.
Super.
Doe jij ook scheikunde?
Nee, biologie.
Super. Misschien zien we elkaar bij wiskunde.
Tot ziens. - Dag.
vriendschapsverzoek van Anja
Hier is het.
Als het over dat onderwerp gaat, zie ik dat...
Wat bedoel je? - Het doet me denken aan de vader...
van Sofia en Gunnar. - Aksel?
Sofia en ik gingen op zomerkamp.
Hij had het een keer over fossielen uit de tijd van de zondvloed.
Jij zei amper wat en veranderde van onderwerp.
Hetzelfde met de ouders van Marthe...
Marthe kwamen we vorige week nog tegen.
Je krijgt de groeten van haar.
Wat leuk. Ze zijn heel aardig.
Maar ze zijn ervan overtuigd dat de aarde 6000 jaar oud is.
We keken eens naar een documentaire...
Genoeg zo, Thelma.
Je mag niet met ze spotten.
Ik spot niet met ze. Maar raar is het wel.
Je houding bevalt me niet.
Hoezo? - Kennis maakt een mens niet superieur.
Hoe kon het leven uit het niets ontstaan?
Weet jij dat?
Nee.
Je praat alsof je alles weet.
Ik weet niet alles.
Ben je droevig? - Een beetje.
Kom even zitten.
Wat is er?
Het spijt me, papa.
Ik weet niet wat er aan de hand is.
Soms voel ik me beter dan anderen.
Maar ik weet dat dat niet zo is.
Ik kan er niks aan doen.
Fijn dat je het zegt.
Is dat alles?
Als ik studiegenootjes met vrienden en vriendjes zie...
Ze zijn lelijker dan ik en minder slim.
Dan snap ik het niet.
Ik zag dat je nieuwe Facebook-vrienden hebt.
Wat is er?
We kletsen voor de colleges, maar verder gaat het niet.
Zij kennen elkaar. Ik ben nieuw.
Ze moeten je nog leren kennen.
Je bent een leuke meid.
Dank je.
Je moet geduld hebben.
We bellen zodra we thuis zijn. Pas goed op jezelf.
Tot gauw.
Anja heeft een foto gepost
Leuk om je te zien. Ga je weg?
Nee, ik had met mensen afgesproken, maar die zijn al weg.
Julie.
Is dat puur cola?
Zit er niks in? Alleen cola?
Mag ik weten waarom?
Mijn familie is gelovig, zo ben ik opgevoed.
Serieus? Een keurig christelijk meisje.
Te gek.
Niet te geloven.
Weet je wat ik vind?
Geloof is iets mafs. Wie bepaalt alles?
God? Allah?
De kerstman. - Ja, de kerstman.
Als die tegen condooms is, krijg je zomaar 14 kinderen.
Of de kerstman die zegt dat je je moet sluieren.
Ik snap daar niks van. - Geloof jij nergens in?
Nee, ik geloof alleen in wat wetenschappelijk verklaard kan worden.
Leg eens uit hoe je telefoon werkt.
Hoe bedoel je? - Leg 's uit hoe hij werkt.
Hij zendt signalen uit. Een soort...
Wat voor signalen?
Het is niet God, dat weet ik 120% zeker.
Het zijn signalen die...
Help eens. Het is een soort...
straling.
Straling. - Echt waar.
Straling die door de lucht gaat, en waar je kanker van krijgt.
Hallo, papa.
Sorry dat ik zo laat nog bel. M'n telefoon stond op stil.
Alles goed? - Ja, je weet...
dat mama ongerust wordt als je niet opneemt.
Ik weet het. Het spijt me.
Ze voelt zich weer niet goed. Ze heeft veel pijn.
Waar ben je? Buiten?
Ja, ik ben uit geweest met vrienden.
Het was erg leuk.
Goed dat je je amuseert. Maar pas op jezelf.
Dat doe ik.
Oké, we bellen morgen. Ik hou van je.
Ik ook van jullie. Geef haar een kus en zeg dat het me spijt.
Dat doe ik.
Welterusten. - Jij ook.
Thelma...
Wil je iemand bellen?
Nee, niemand.
Het spijt me.
Wat? Vergeet het maar.
Ben je moe?
Ja.
Vertel eens...
Wat kwam je gisteren doen?
Je had me een berichtje gestuurd.
Volgens mij niet.
Nee.
Wist je waar ik woonde?
Uiteraard.
Ik heb het je verteld, denk ik.
Ik was dronken. Ik herinner me bijna niks.
...vanuit de theorie van extreme waarden...
Ik weet nog dat m'n vader m'n hand eens boven een kaars hield.
Hij liet 'm los voordat ik me brandde.
Maar het deed heel pijn. Daarna zei hij...
dat het in de hel continu zo voelde.
Je maakt een grapje.
Maar... ben je daar niet boos over?
Nee. Het is al lang geleden.
Hij is heel aardig.
Nee, serieus, hij is echt heel aardig.
Ik kan alles met hem bespreken.
Bespreek je alles met je vader?
Moet dat dan niet?
Hoe vaak heb ik met m'n vader gepraat?
Hooguit tien keer.
Allemachtig.
Hij woont niet in Noorwegen. Hij heeft heel veel kinderen.
Maar daar heeft hij eigenlijk niks mee.
Neem je het je vader kwalijk?
Een tijdje wel.
Maar hoe ouder ik word, hoe minder ik hem nodig heb. Dus...
het is geen probleem.
Jezus poep?
Die is niet geweldig.
Kut-Jezus?
Wat wil je nou?
Het ergste wat? - Ik zoek de ergste vloek...
voor een gelovige.
Je moet iets heiligs combineren met iets minder heiligs.
Duivelse Jezus.
Wat zei je? - Duivelse Jezus.
Iets harder.
Je fluistert.
Duivelse Jezus.
Hier heb je er ook een.
Ik heb ze overal.
Een man?
's Werelds kleinste mannetje.
Mooi. - Dank je.
Gaat het? - Ik ben hier niet goed in.
Je hóeft niet te roken.
Bedankt voor de uitnodiging. - Graag gedaan.
Leuk dat je mee kon komen.
Ik zie de vriendinnen van Anja graag.
Ben je hier wel 's geweest? - Nee, nooit. Het is prachtig.
Daarheen, geloof ik.
Hier. Eet wat.
Wat is het? - Een soort mueslireep.
Ik wil geen zoetigheid. - Je hebt niks gegeten.
Geeft niet. Ik heb geen trek.
Waarom is Daniel niet meegekomen?
Ik heb het uitgemaakt. - Shit. Waarom?
Zeg niks tegen m'n moeder. Ze was dol op hem.
Gaat het wel met je? - Jawel.
Heer, verlos mij van die gedachten.
Heer, zorg dat ze verdwijnen...
Lange dag gehad? - Ja.
Lukt het om thuis tot rust te komen?
Ja.
Kook je zelf of koop je kant-en-klaar?
Ik kook meestal zelf.
Wat heb je vandaag gegeten?
Groentesoep.
Doe je beneden je boodschappen?
Ja.
Wat is er met je?
Niks.
Je weet dat ik het voel als er iets is.
Ik...
Je mag me alles vertellen. Dat is belangrijk.
Ik heb alcohol gedronken.
Ik baal er ontzettend van.
Hoeveel?
Twee biertjes. Met studiegenoten.
Was dat die avond dat je laat nog belde?
Ja.
Zo erg is dat niet.
Je bent volwassen. Je doet eigen ervaringen op.
Eén biertje is niet zo'n ramp.
Zolang je de controle maar niet verliest.
Nee, dat weet ik.
Ik zal er aan denken. - Veel mensen drinken te veel.
Dan raak je de controle makkelijk kwijt.
Ik heb echt spijt. - Maak je niet druk.
Het geeft niet, Thelma.
Vergeet het maar. Goed dat je het verteld hebt.
Ga nu maar slapen.
Tot gauw. - Pas goed op jezelf.
Dag.
de kracht die Hem uit de dood heeft opgewekt
leeft voort in hen
die in Hem geloven
leeg is het graf, Jezus leeft
looft en prijst Hem
voor eeuwig
is Hij uit de dood opgestaan
Kom binnen.
Alsjeblieft.
Sorry. Wil je wat anders? - Nee, dit is prima.
Zeker weten?
Drink je?
Waar was je?
Heb je m'n berichtjes niet ontvangen?
Jawel, sorry. Vergeten. Ik had het druk.
Sorry dat ik laatst zo snel vertrok.
Bedank je moeder maar. Het was super. - Doe ik.
Alles goed? - Ja. Hoezo?
Ben je met Kristoffer?
Ja. We zijn samen hierheen gekomen.
Voor mij niet.
Veel van ons roken niet. - Dat weet ze.
Sorry, niks voor mij.
Neem een flinke hijs.
Merk je wat?
Een beetje.
Mooi. Wat voel je?
Nog een trekje.
Nu voel ik het. - Ja, hè.
Je bent stoned.
Is dit normaal?
Ja.
Ze nemen je in de maling.
Er zit alleen tabak in die joint. Stelletje klootzakken.
Ze deden alsof. - Klopt.
Het ging wat te ver. - Vinden jullie dat leuk?
Nee, dat niet, maar...
O jee.
Gaat het? - Sorry.
Met deze scan kunnen we een hersentumor uitsluiten.
Ik ga je doorverwijzen...
naar een in epilepsie gespecialiseerde kliniek.
Voor een definitieve diagnose moeten we de hersenactiviteit tijdens een aanval meten.
Hoe bedoelt u? - Je moet...
een paar dagen worden opgenomen.
Ik heb je medisch dossier hier.
Je hebt als kind van zes een of andere aanval gehad.
Een zenuwinzinking, aldus de diagnose.
Weet u dat zeker?
Je hebt een jaar lang neuroleptica voorgeschreven gekregen...
wegens slaapproblemen.
Dat wist ik niet. - Je kreeg toen levamepromazine.
Een heel zwaar medicijn voor een kind.
Verder staat er weinig in.
Bijna niets, eigenlijk.
Mijn vader is arts. Hij regelt alles zelf.
Is je vader arts? - Ja, huisarts.
Dan moet je het hem vragen.
Hij kan het uitleggen.
Mama?
Niet nu, Thelma. Je ziet toch dat hij aan het drinken is?
Niet doen.
Ga beneden maar tekenen.
Mattias?
Waar is Mattias?
Heb jij Mattias gepakt? Dat moet je niet doen. Waar is hij?
Dat weet ik niet. - Zeg tegen mama waar hij is.
Waar heb je hem neergelegd, Thelma?
Thelma, waar is hij?
Trond.
Hij ligt hieronder. Voorzichtig.
Nog een keer. Ogen open.
Sneller ademen.
Goed zo.
Ogen dicht.
En weer open.
Sneller ademen.
Adem in. Zo diep als je kunt.
Hou vast. En adem uit.
Prima.
Ik leg even uit wat we gaan doen.
Om een aanval op te wekken moeten we, zoals ik al zei...
vervelende ervaringen oproepen.
Als het te erg wordt, moet je het zeggen.
Ben je gestrest voor een examen?
Behoorlijk.
Geef antwoord of knik gewoon.
Luister naar de vraag, en laat je gedachten over je heen komen.
Je vertelde dat je een zenuwinzinking hebt gehad toen je zes was.
Weet je daar nog wat van?
Weet je nog hoe je ouders toen waren?
Het was vast een zware tijd.
Ik herinner me er weinig van.
Je woont sinds kort in de stad.
Heb je al vrienden?
En heb je een vriendje?
Hou nare gedachten niet tegen.
Heb je een vriend?
Is het geen jongen?
Ogen dicht.
Sneller ademen.
Nog sneller. Goed zo.
Nog sneller.
Is daar iemand?
Ogen open. Kijk naar het licht.
Sneller ademen. Goed zo.
Hou nare gedachten niet tegen.
Laat ze komen.
Ga erin mee.
Sneller ademen.
Adem in, adem uit.
Heer, verlos me van die gedachten.
Help me. Zorg dat ze verdwijnen.
Met Anja. Ik kan niet opnemen. Maar spreek iets in of stuur een berichtje.
Ik spoel even een stukje door.
Kijk. Niets aan de hand.
Als het epilepsie was, was dat te zien.
Dus ik heb geen epilepsie?
Absoluut niet.
Maar wat heb ik dan?
Waar ik eerder aan denk...
zijn psychogene niet-epileptische aanvallen.
Die aanvallen zijn symptomen van een andere aandoening.
Onderdrukte gevoelens, door het lichaam geuit.
Ik snap het niet.
Het kan gewoon stress zijn.
Of een traumatische ervaring.
Of iets heel anders.
Er viel me wel iets op.
Een genetische component: Je oma heeft een psychische aandoening.
Ben ik geestelijk gestoord? - Dat zeg ik niet.
Ben ik gek, net als oma? - Nee.
Rustig maar. Ik kan de diagnose niet inzien...
maar ze is al heel lang opgenomen.
Jij weet er vast meer over.
Nee, eigenlijk heel weinig. Ze is al heel lang dood.
Dat is raar.
Ik lees hier dat ze...
in 2016 in verzorgingstehuis Hellersmo zat.
In elk geval word je doorverwezen naar een psychiater.
Dat kan niet. - Toch wel.
In het voorjaar van 2016 zat ze daar nog.
Vrij recent dus.
Hoe dan ook, je wordt doorverwezen naar een psychiater...
die je hiermee gaat helpen.
psychogene...
psychogene niet-epileptische aanvallen
Over psychogene niet-epileptische aanvallen is nog steeds heel weinig bekend.
Dit is een 'grand mal'.
Drie eeuwen lang dacht men aan bovennatuurlijke krachten.
Aan bezetenheid door heksen die vervloekingen uitspraken.
Onder 'aanval' verstond men een aanval door bovennatuurlijke krachten.
Goden of demonen, al naar gelang de eeuw.
verzorgingstehuis Hellersmo
Hallo.
Oma?
Ik ben het, Thelma.
De dochter van Trond.
Ik ben het, Thelma.
Zo gaat het al jaren. Ze is zich niet van ons bewust.
Vroeger was ze helderder. Maar ze had ernstige waanvoorstellingen.
Ik vind haar medicatie te zwaar.
Wat voor waanvoorstellingen?
De dood van haar man was traumatisch. Zo'n plotselinge verdwijning.
Hoezo? - Alleen z'n boot is teruggevonden.
Ze had zich in haar hoofd gehaald dat 't haar schuld was.
Ze was heel erg...
in de war.
Toen ze kanker kreeg, wist ze zeker dat ze dat zelf had veroorzaakt.
Hoezo?
Ze dacht dat ze dingen kon laten gebeuren.
Ik heb tegen je vader gezegd dat ze paardenmiddelen kreeg.
Maar dat deed hem weinig.
Met Anja. Ik kan niet opnemen. Maar spreek iets in of stuur een bericht.
Enerzijds zijn er de eendimensionale n-elementen...
en anderzijds geometrische voorstellingen.
Thelma, ik krijg Anja niet te pakken. Weet jij waar ze is?
Vilde, de moeder van Anja.
Het gaat niet. Ik heb aanvallen gehad. Ik weet niet wat er aan de hand is.
Wat is er gebeurd?
Er is een meisje verdwenen.
Volgens mij komt dat door mij.
Ik blijf er maar aan denken.
Ik weet zeker dat het door mij komt.
Mag ik naar huis komen?
Natuurlijk, lieverd.
Fijn.
Jullie hebben hard gewerkt zodat ik geen baantje hoef tijdens de studie.
Sorry dat het zo is gelopen. - Die studie komt wel weer. Rustig maar.
Wat is er aan de hand?
Ik heb aanvallen gehad. Van epilepsie.
Maar dat is het dus niet.
Psychogene aanvallen?
Die heeft een patiënt van me ook gehad.
Nu is hij weer de oude.
Drink je thee. Het komt heus goed.
Volgens de artsen kan het ook stress zijn.
Maar ik weet het niet. Ik snap het niet.
Gaat het?
Ik ben gewoon moe.
Niet bang zijn. Ik heb je een kalmeringsmiddel gegeven.
Wij weten wat je hebt.
We gaan je helpen.
Ik moet je iets vertellen.
Het is heel erg.
Mama is het washandje vergeten. Blijf zitten.
Zo terug. Pas jij op je eend?
Grote jongen.
Al op? Ga maar weer slapen, hoor.
Trond?
Mattias.
Waar is hij?
Heb je iets gedaan?
Zeg het maar. Zeg dan of jij het was.
Ik heb niks gedaan.
Je hebt iets in je.
Wat je met hart en ziel wilt...
kun je werkelijkheid laten worden.
Begrijp je wat ik zeg? - Ja.
Ben je wakker?
Kom eens overeind.
Mond wijd open.
Tong omhoog.
Het spijt me. Ik had je niet moeten laten weggaan.
Het leek over. Je had geen aanvallen meer...
sinds je God gevonden had.
Ik zal je helpen.
Hemelse Vader, wees mij genadig, want ik heb gezondigd...
in mijn gedachten en daden.
Zuiver mij en geef me kracht, in de naam van de Heilige Geest.
Ik ben boos.
Ik ben boos op U, Heer.
Waarom doet U me dit aan?
Wat wilt U van mij?
Ik ben ook boos op papa.
Ik ben het niet waard. Hij moet ophouden. Ik kan niet meer.
Waarom kan ik niet zijn wie ik ben?
Denk aan dat arme meisje.
Dat verdwenen is.
Was je ook boos op haar?
Nee.
Ik was verliefd op haar.
En zij op mij.
Ze hield niet van je.
Denk eens na. Vond ze je leuk voordat jij je zinnen op haar had gezet?
Had ze een keus?
Met wat jij in je hebt?
Je was gewoon eenzaam.
Je had iemand nodig.
Ik wilde niet dat ze verdween.
Diep in je hart wel.
Zo gebeurt het.
Welterusten.
Dit kan zo niet doorgaan.
We houden onszelf voor de gek.
Stel dat ze het weer doet.
Dan vergeef je het jezelf nooit.
Je bent een goed mens.
Zachtaardig.
Maar dit gaat ons te boven.
We worden op de proef gesteld.
Zoals je zelf al zei:
Als dit niet helpt, moeten we onze conclusies trekken.
Hoe zwaar dat ook zal zijn.
Hoeveel we ook van haar houden.
Je hebt alles gedaan wat je kunt.
En dan zijn we weer samen.
Hallo, Trond.
Is dat Thelma?
Vakantie? - Nee, ze is weer thuis.
Dat is fijn.
Ik ruim het wel op.
Ik ben bij oma geweest.
Ben je met mij hetzelfde van plan?
Nou?
Laat me alsjeblieft gaan, papa.
Ga maar slapen.
Trond?
Waar is Trond?
Wat is er aan de hand?
Thelma, blijf hier.
Thelma.
Je ziet er lekker uit vandaag.
Jij ook. Mijn jasje staat je goed.
vertaling: Jolijn Tevel c.s.